VÕ DUY NINH _ Tổng trấn thành Biên Hòa Gia Định

27/03/2021 Đăng bởi: VÒNG SIN LÀNH
VÕ DUY NINH _ Tổng trấn thành Biên Hòa Gia Định

 Có một con đường ở quận Bình Thạnh TP Hồ Chí Minh mang tên Võ Duy Ninh...

Ai cũng biết đó là tên một sỹ phu yêu nước, nhưng thân thế và sự nghiệp của ông thì không phải ai cũng biết rõ, ngay cả những con người đang sống trên đường phố mang tên ông.

Lật lại trang sử viết về những người anh hùng vị quốc vong thân dưới triều nhà Nguyễn và cuốn “Từ điển nhân vật lịch sử Việt Nam” của sử gia Nguyễn Quang Thắng và Nguyễn Bá Thế, vị tướng được nhắc tên đầu tiên chính là Võ Duy Ninh, tổng đốc Biên Hoà - Gia Định, vị tướng lãnh cao cấp hy sinh đầu tiên trong Nam thời giặc Pháp cướp nước ta (ngày 17/2/1859).

Noi gương ông, mấy chục năm sau, ở vùng miền nào cũng có những người anh hùng vị quốc vong thân như Trương Công Định (1864), Nguyễn Tri Phương (1873), Hoàng Diệu (1882), Phan Đình Phùng (1896)... Thế nhưng trong sử sách, Tổng trấn thành Gia Định - Võ Duy Ninh, người anh hùng vị quốc vong thân đầu tiên trong lịch sử chống thực dân Pháp, được ghi trong chính sử rất sơ lược. Dưới triều nhà Nguyễn, làm tướng để mất thành, chiếu theo luật, vua Tự Đức cho tước bỏ phẩm hàm. Mãi đến năm Bảo Đại thứ 6 (1931) sau 72 năm tuẫn tiết bảo vệ thành, Võ Duy Ninh mới được phục hồi phẩm hàm và được vua ban di sắc, ý nói hoàn cảnh của ông chỉ là do vua lúc đó không thấu hết.

Võ Duy Ninh sinh năm 1804 tại làng Đại An, xã Hành Phong (nay là xã Hành Thuận, huyện Nghĩa Hành, tỉnh Quảng Ngãi), ông là con thứ (tức con giữa) của một gia đình ba anh em trai. Năm Minh Mạng thứ 15 (1834), Võ Duy Ninh đỗ cử nhân khoa Giáp Ngọ, tại trường thi Thừa Thiên, ông là người văn hay, chữ tốt, có giọng đọc hay nên nhiều lần làm lễ tế đàn ở Nam Giao, vua Tự Đức đều triệu ông đến đọc văn tế. Sau khi đỗ cử nhân, ông được làm Hành tẩu bộ Lại, đến năm Tự Đức thứ nhất (1847) được làm Bố chánh sứ tỉnh Phú Yên, năm 1848 được cử làm Chánh chủ khảo trường thi Hương, Thanh Hóa. Năm Tự Đức thứ 5 (1852), ông được triều đình điều về làm Tham tri bộ Lại, năm Bính Thìn (1856) được bổ nhiệm làm quan Duyệt quyển khoa thi Hội.

Tháng 7 năm Mậu Ngọ (1858), năm Tự Đức thứ 11, thực dân Pháp nổ súng đánh Đà Nẵng. Trong lúc quân triều đình, dưới sự chỉ huy của Nguyễn Tri Phương, thực hiện cuộc chống trả tương đối có hiệu quả, cầm chân quân Pháp tại Đà Nẵng, thì mẫu thân Võ Duy Ninh mất, ông về quê chịu tang mẹ (3 tháng). Tháng 11 năm 1858, triều đình cử ông vào Nam Kỳ giữ chức Hộ đốc thành Gia Định. Thành này xây lại năm 1837 gần bên thành Bát quái, kiểu Vauban của Pháp, là một thành vuông vức mỗi bề 475 mét. Trong thành số quân hơn 2.000, đại bác 200 khẩu, thuốc súng 80.000 kilô, nhiều bạc nén, nhất là nhiều thóc, thóc đủ nuôi một vạn quân trong một năm. Làm hộ đốc thành Gia Định được một năm, đầu năm 1859, Võ Duy Ninh được thăng làm Tổng trấn Định - Biên, cai quản hai tỉnh Gia Định và Biên Hòa. Ông nhậm chức Tổng trấn được hai ngày thì quân Pháp nổ súng tấn công Cần Giờ - Gia Định. Cuộc chiến đấu chống giặc Pháp từ Cần Giờ đến thành Gia Định diễn ra trong gần một tháng trời với ưu thế về vũ khí nghiêng hẳn về phía quân Pháp.

Nhận thức được tiềm lực của quân Pháp, một mặt Võ Duy Ninh tìm cách gọi quân cứu viện từ các tỉnh đến cứu thành, một mặt chấn chỉnh đội ngũ và tinh thần binh lính. Khi quân Pháp ồ ạt tiến vào cửa thành, bắn phá các pháo đài dọc sông và tiến thẳng vào thành Gia Định, Võ Duy Ninh đốc thúc quân đội kháng cự dũng mãnh, song không giữ nổi thành trước binh lực mạnh áp đảo của địch, chỉ sau vài ngày, quân Pháp đã vào được thành.Tổng trấn Võ Duy Ninh trong chiến trận trúng đạn trọng thương bất tỉnh. Ông được quân sỹ cõng về làng Phước Lý thuộc huyện Phước Lộc. Sau khi tỉnh dậy, biết được quân Pháp đã chiếm được thành Gia Định, ông rút gươm tự sát vào ngày 17/2/1859.

Sau khi lấy được thành, ngày 18/3/1859 quân Pháp đặt mấy chục ổ thuốc nổ phá tung nhiều đoạn tường thành, đốt dinh thự kho tàng bên trong, đốt cả lúa thóc. Người ta kể lại rằng, kho thóc thành Gia Định cháy mãi đến hai năm mà khói còn nghi ngút.

Tin thành Gia Định thất thủ về đến triều đình, chiếu theo luật, vua Tự Đức cho tước bỏ phẩm hàm của Tổng trấn Võ Duy Ninh. Nhờ quan Khâm sai đại thần Nguyễn Bá Nghi đi Nam Kỳ, rõ được sự tình liền làm ba tờ sớ tấu xin vua cho tìm hài cốt của Võ Duy Ninh mang về. Lần thứ ba vua Tự Đức mới chuẩn tấu sau khi đã phạt Nguyễn Bá Nghi 3 tháng lương bổng.

Khi vua Tự Đức chấp nhận cho gia đình cải táng hài cốt của Võ Duy Ninh, bà chánh thất của ông là Đào Thị Thạnh (con gái của Thượng thư bộ Lại Đào Nguyên Phổ), cùng người con trai là Võ Duy Lập (16 tuổi) lặn lội vào Bà Chiểu mất một năm trời mới tìm được hài cốt Tổng đốc và ba tháng ròng rã nữa mới đưa được hài cốt của ông về an táng tại xã Chánh Lộ (thành phố Quảng Ngãi ngày nay). Năm Bảo Đại thứ 6, Võ Duy Ninh được triều đình phục hồi phẩm hàm và ban di sắc phong. Năm 1987, họ tộc Võ cải táng hài cốt Võ Duy Ninh về thôn Xuân An, xã Hành Thuận, huyện Nghĩa Hành (Quảng Ngãi). Khi bốc mộ, gia đình thấy phía dưới lưng ông có chất bột màu đỏ, do chiếc áo liệm xác ông phân hủy. Có lẽ đó là chiếc áo trận của một viên võ quan cao cấp thời xưa. Còn có thêm một dây đai bằng vàng (hơn một chỉ vàng) đính ở mũ, 4 khuy nút bằng đồng mạ vàng và 4 chiếc nút áo bằng mã não. Các di vật này hiện lưu giữ tại Bảo tàng Quảng Ngãi

Sau khi Võ Duy Ninh “tuẫn tiết theo thành”, noi gương trung liệt của cha và cũng là trả thù nhà đến nợ nước, Võ Duy Lập gia nhập nghĩa quân của Trương Công Định, tiếp tục chống Pháp, trở thành người anh hùng nghĩa quân, khai sinh ra chiến khu Đồng Tháp Mười, chiến đấu trong 5 năm tới ngày hy sinh (1866), được nghĩa quân tôn phong là “Thiên hộ Vương”, trở thành huyền thoại tượng trưng sự bất khất ngoan cường của người dân Nam Bộ chống thực dân Pháp xâm lược. Sau khi Thiên hộ Vương Võ Duy Lập mất, giặc Pháp đã truy tìm tung tích con cháu người anh hùng để truy sát. Con cháu của người phải thay tên đổi họ và ly tán khắp nơi. Ngày nay, con cháu của vị tổng đốc thành Biên Hoà - Gia Định, nhiều người trưởng thành nổi danh trong các lĩnh vực chính trị và kinh tế. Tiêu biểu như hậu duệ đời thứ 5 là ông Võ Hồng Sơn - Phó TBT Báo Sài Gòn giải phóng. Ông Võ Thành Tân là doanh nghiệp trẻ được mệnh danh là “Ông vua sách”, quản lý 46 siêu thị sách trên 63 tỉnh thành cả nước với trên 3.000 cán bộ nhân viên, doanh thu hàng năm nộp ngân sách hàng chục tỷ đồng, đưa sách chở tri thức tới mọi người mọi miền quê đất nước.

Hậu duệ của tổng đốc Võ Duy Ninh tự hào với truyền thống của gia tộc, tổ tiên, họ đang gắng sức mình góp phần xây dựng TP Hồ Chí Minh thêm giàu đẹp.

Nguyễn Đức Thuận - Kim Châu

Gửi bình luận của bạn:

Bạn cần hỗ trợ? Hãy gọi ngay cho chúng tôi - 1900886847
hoặc

  Hỗ trợ trực tuyến

Hệ thống nhà sách trên toàn quốc

NHÀ SÁCH NVC Cây Gõ

Địa chỉ: 805 – 809 Hồng Bàng – P.9 – Q.6 – Tp.HCM SĐT : 02871086979 Quản Lý : Nguyễn Trung Trực SĐT : 0932.071.772 Phạm Thị Bích Nhàn SĐT : 0974.237.979 7:30 AM - 22:00 PM

NHÀ SÁCH TÔ NGỌC VÂN

NHÀ SÁCH TÔ NGỌC VÂN Địa chỉ : 709 Tô Ngọc Vân, P. Tam Bình, Q. Thủ Đức SĐT : 086.8171.188 Quản Lý : Nguyễn Văn Quỳnh. SĐT : 0908.675.602 7:30 AM - 22:00 PM

NHÀ SÁCH NVC Q7

Địa chỉ: 1/6 Huỳnh Tấn Phát – P. Bình Thuận – Q.7 – TP. HCM SĐT : 033.295.9988 Quản lý : Võ Sự SĐT : 0933.677.478 Phương Anh SĐT : 077.888.3479 7:30 AM - 22:00 PM

NHÀ SÁCH NVC QUẬN 2

Địa chỉ: 573 Nguyễn Duy Trinh – P. Bình Trưng Đông – Quận 2 – TP. HCM SĐT : 033.3670.088 Quản Lý : Trần Trọng Trung SĐT : 0908.248.339 : Phan Quang Nguyên SĐT :0908.767.747 : Lê Hiền Viên SĐT : 0988.900.894 7:30 AM - 22:00 PM

NHÀ SÁCH QUẬN 12

Địa chỉ: Số 9 – Quốc Lộ 22 - P. Trung Mỹ Tây – Q.12 – TP.HCM SĐT : 033.5402.288 Quản Lý : Nguyễn Văn Huyền SĐT : 0906.801.865 7:30 AM - 22:00 PM

NHÀ SÁCH THỦ ĐỨC

Địa chỉ: 188 Võ Văn Ngân – KP1 - Phường Bình Thọ - Quận Thủ Đức SĐT : 033.3759.988 Quản Lý : Nguyễn Văn Hùng SĐT : 0909.520.054 7:30 AM - 22:00 PM

NHÀ SÁCH NVC BÌNH THẠNH

Địa chỉ: 551ABC Xô Viết Nghệ Tĩnh – P.26 – Q. Bình Thạnh – TP.HCM SĐT : 033.5310.088 Quản Lý : Đoàn văn Hoàng SĐT : 0907.255.340 : Nguyễn Thị Xuyên SĐT : 0938.011.575 7:30 AM - 22:00 PM

NHÀ SÁCH BÌNH LONG

Địa chỉ : 311 Đường Bình Long, Phường Bình Hưng Hòa A, Q. Bình Tân, TP. HCM SĐT : 032.8042.288 Quản Lý : Lê Văn Tính SĐT : 0903.060.278 7:30 AM - 22:00 PM

NHÀ SÁCH NVC QUẬN 7 MỚI

Địa chỉ : 1321 Huỳnh Tấn Phát, Phường Phú Thuận, Quận 7, TP.HCM SĐT : 033.2170.088 Quản Lý : Nguyễn Tuấn Minh SĐT : 0918.225.598 7:30 AM - 22:00 PM

NHÀ SÁCH NVC BÀ ĐIỂM

NHÀ SÁCH NVC BÀ ĐIỂM Địa chỉ : 15/4 Phan Văn Hớn , Xã Bà Điểm , Huyện Hóc Môn, TP.HCM SĐT : 096.1284.488 Quản Lý : Lê Văn Thường SĐT : 0986.211.095 7:30 AM - 22:00 PM

NHÀ SÁCH BÌNH TÂN

Địa chỉ: 1326 Tỉnh lộ 10, Phường Tân Tạo, Quận Bình Tân, TP. HCM SĐT : 032.9062.468 Quản Lý : Nguyễn Vũ Thìn SĐT : 0932.337.974 : Hồ Văn Phong SĐT : 0917.666.059 7:30 AM - 22:00 PM

NHÀ SÁCH CHỢ ĐỆM

Địa chỉ : C4/26 QL1A, KP3, TT Tân Túc, H. Bình Chánh, TP.HCM SĐT : 032.7811.188 Quản Lý : Nguyễn Thành Dương SĐT : 0908.207.602 7:30 AM - 22:00 PM

NHÀ SÁCH NHÀ BÈ

Địa chỉ : 2302 Huỳnh Tấn Phát, X.Phú Xuân, H.Nhà Bè, TP.HCM SĐT : 086.8549.988 Quản Lý : Lưu Xuân Thông SĐT : 0962.988.114 7:30 AM - 22:00 PM

NHÀ SÁCH TÊN LỬA

Địa chỉ : 893B Tỉnh Lộ 10, P. Bình Trị Đông B. Q. Bình Tân, TP.HCM SĐT : 032.6914.488 Quản Lý : Nguyễn Hải Bằng SĐT : 0932.717.704 7:30 AM - 22:00 PM

NHÀ SÁCH HÀ HUY GIÁP

Địa chỉ: 628B Hà Huy Giáp, P. Thạnh Lộc, Quận 12, TP.HCM SĐT : 033.2253.838 Quản Lý : Lê Nguyễn Yến Phương SĐT: 096 180 1440 7:30 AM - 22:00 PM

NHÀ SÁCH VÕ VĂN VÂN

Địa chỉ: D15/19Z Võ Văn Vân, X. Vĩnh Lộc B, H. Bình Chánh, TP.HCM SĐT : 033.2754.488 Quản Lý : Lê Tuấn Cảnh SĐT : 0982.062.157 7:30 AM - 22:00 PM

NHÀ SÁCH PHẠM HỮU LẦU

Địa chỉ : 152 Phạm Hữu Lầu, P.Phú Mỹ, Quận 7, TP.HCM SĐT : 033.3130.088 Quản Lý : Trần Thiện Thanh SĐT : 076.356.9555 7:30 AM - 22:00 PM

NHÀ SÁCH NGUYỄN VĂN QUÁ

Địa chỉ : 684 Nguyễn Văn Quá, P. Đông Hưng Thuận, Quận 12, TP.HCM SĐT : 032.6875.588 Quản Lý : Trịnh Tuấn Hải SĐT : 0942.835.227 7:30 AM - 22:00 PM

NHÀ SÁCH QUÁCH ĐIÊU

Địa chỉ : F1/63 Quách Điêu, X. Vĩnh Lộc A, H. Bình Chánh, TP.HCM SĐT : 086.6152.468 Quản Lý : Nguyễn Văn Chương SĐT : 0909.820.355 7:30 AM - 22:00 PM

NHÀ SÁCH HIỆP PHƯỚC

Địa chỉ : 857 Nguyễn Văn Tạo, Hiệp Phước, Nhà Bè SĐT : 032.7962.468 Quản Lý : Hoàng Anh Hưng SĐT: 0838.428.282 7:30 AM - 22:00 PM

NHÀ SÁCH TÔ KÝ

Địa Chỉ : 11/1 Tô Ký, Thới Tam Thôn, Hóc Môn SĐT : 086.6142.468 Quản Lý : Vĩnh Khang SĐT : 0987.480.444 Nguyễn Huy Bách SĐT : 0372.975.554 : Lã Thị Kim Hoa SĐT : 0906.312.268 7:30 AM - 22:00 PM

NHÀ SÁCH 241

Địa chỉ : 241 Nguyễn Văn Cừ, P.4, Q.5, TP.HCM SĐT : 032.7622.468 Quản Lý : Võ Hữu Kình SĐT : 0908.860.553 : Hà Ngọc Châu SĐT : 0792.998.045 7:30 AM - 22:00 PM

NHÀ SÁCH ÂU CƠ

Địa chỉ: 443 Âu Cơ, P. Phú Trung, Q. Tân Phú SĐT : 032.7132.468 Quản Lý : Phan Văn Hùng SĐT : 0912.703.639 7:30 AM - 22:00 PM

NHÀ SÁCH LÊ VĂN LƯƠNG

Địa chỉ : 907 Lê Văn Lương, Phước Kiển, Nhà Bè SĐT : 032.8752.468 Quản Lý : Nguyễn Ngọc Tín SĐT : 0929.087.635 : Trương Ngọc Trân SĐT : 0909.883.037 7:30 AM - 22:00 PM

NHÀ SÁCH PHẠM HÙNG

Địa Chỉ : C6/01 Ấp 4, Xã Bình Hưng, H. Bình Chánh , TP.HCM SĐT : 086.8772.468 Quản Lý : Trần Lâm Hải SĐT : 077.288.7188 : Tất Chí Thành SĐT : 076.782.8775 7:30 AM - 22:00 PM

NHÀ SÁCH QUỐC LỘ 50

Địa Chỉ : E8/213 Quốc Lộ 50, Xã Phong Phú, Huyện Bình Chánh , TP.HCM SĐT : 086.6162.468 Quản Lý : Nguyễn Anh Quyền SĐT : 0348.008.734 7:30 AM - 22:00 PM

NHÀ SÁCH HƯƠNG LỘ 2

Địa Chỉ : 439 Hương Lộ 2, P. Bình Trị Đông, Q. Bình Tân, TP.HCM SĐT : 032.8842.468 Quản Lý : Lý Văn Minh SĐT : 0372.373.405 7:30 AM - 22:00 PM

NHÀ SÁCH ĐỒNG NAI

Địa chỉ: 2A-2B KP.2 –Quốc lộ 1A - P. Tân Hiệp – Tp. Biên Hòa– Tỉnh Đồng Nai SĐT : 086.8303.438 Quản Lý : Trần Đình Thận SĐT : 0901.548.819 7:30 AM - 22:00 PM

NHÀ SÁCH DĨ AN

Địa chỉ : 490/20 Đường DT743, KP.Chiêu Liêu, P.Tân Đông Hiệp, TX Dĩ An, T.Bình Dương SĐT : 086.8768.268 Quản Lý : Huỳnh Ngọc Anh : SĐT : 0972.124.843 Nguyễn Thị Thu Hường SĐT : 0988.778.981 7:30 AM - 22:00 PM

NHÀ SÁCH THUẬN AN

Địa chỉ: Số 2/16 , Đường 746 - Khu Phố Bình Quới A, P. Bình Chuẩn, TX. Thuận An, Tỉnh Bình Dương, VN SĐT : 086.8539.988 Quản Lý : Hồ Tấn Hướng SĐT : 0908.936.773 7:30 AM - 22:00 PM

NHÀ SÁCH LÁI THIÊU

Địa chỉ: Số 64 Đường ĐT745, P. Lái Thiêu, TX. Thuận An, Tỉnh Bình Dương. SĐT : 086.8713.838 Quản Lý : Nguyễn Xuân Huy SĐT : 0974.525.892 7:30 AM - 22:00 PM

NHÀ SÁCH THỦ DẦU MỘT

Địa chỉ: 243/1 Khu Phố Thạnh Hòa B, Phường An Thạnh, TX Thuận An, Tỉnh Bình Dương SĐT : 033.2082.288 Quản Lý : Hồ Tấn Phương SĐT : 0976.514.579 7:30 AM - 22:00 PM

NHÀ SÁCH ĐỒNG THÁP

Địa chỉ: 42 Nguyễn Huệ - P.2 – Tp. Cao Lãnh – Tỉnh Đồng Tháp SĐT : 033.3147.788 Quản Lý : Lục Bá Nghĩa SĐT : 0909.525.552 Đinh Công Tâm SĐT : 0942.250.025 Lê Thị Hồng Thanh SĐT : 0939.523.362 7:30 AM - 22:00 PM

NHÀ SÁCH CẦN THƠ

Địa chỉ: 160 B Đường 3/2, P.Xuân Khánh, Q.Ninh Kiều , TP Cần Thơ SĐT : 086.9573.838 Quản Lý : Trần Thanh Liêm SĐT : 0939.079.311 7:30 AM - 22:00 PM

NHÀ SÁCH LẠNG SƠN

Địa chỉ: Số 3 - Nguyễn Du,Phường Vĩnh Trãi ,TP Lạng Sơn, Tỉnh Lạng Sơn SĐT : 086.9053.838 Quản Lý : Lê Thanh Hùng SĐT : 038.429.9229 7:30 AM - 22:00 PM

NHÀ SÁCH NINH THUẬN

Địa chỉ:251 A Thống Nhất, P.Thanh Sơn, TP Phan Rang-Tháp Chàm, Tỉnh Ninh Thuận SĐT : 086.8191.188 Quản Lý : Đạt Thanh Tuần SĐT : 0908.475.239 7:30 AM - 22:00 PM

NHÀ SÁCH GIẢNG VÕ

Địa Chỉ : 175 Giảng Võ, Phường Cát Linh, Q. Đống Đa, TP Hà Nội SĐT : 086.8161.188 Quản Lý : Đào Ngọc Quang SĐT : 0963.878.136 7:30 AM - 22:00 PM
popup

Số lượng:

Tổng tiền: